арык

Уикипедия — арык

Кыргызча

Зат атооч

• Муундарга бөлүнүшү: а-рык
• Уңгу: -арык-

Семантикалык касиеттери

Мааниси

1. Сугат үчүн же сууну бир жерден экинчи жерге жеткирүү үчүн казылган кичинекей канал. ◆ Аккан арыктан суу агат.
2. (Топонимикада) Дарыя, чоң суу (географиялык аталыштарда кездешет). ◆ Жоон-Арык, Кум-Арык.

Синонимдери

1. канал, жаб, суу жолу

Антонимдери

1. —

Гиперонимдер

1. суу курулмасы, нук

Гипонимдер

1. коо арык, кол арык, ок арык, чон арык

Холонимдер

1. сугат системасы

Меронимдер

1. башат, сай, жээк

Тектеш сөздөрү

Жакын тектеш сөздөрү

• Зат атоочтор: арыкчы, арыкчылык
• Этиштер: арык чабуу, арыктоо (арык тазалоо)
• Чоңойтуу: коо арык

Этимологиясы

Байыркы түрк тилиндеги aryq («дарыя», «канал») сөзүнөн. Түпкү тамыры ar- (агуу, жылуу) болушу мүмкүн.

Фразеологизмдер жана туруктуу сөз айкаштары

• аккан арыктан суу агат
• арык чабуу
• коо арык
• кол арык
• ок арык
• Арык мырза

Котормолору

Котормолордун тизмеси
Англисчеen: irrigation ditch (en), canal (en), channel (en) Орусчаru: арык (ru), канал (ru) Түркчөtr: ark (tr), su yolu (tr), kanal (tr)

---

Морфологиялык касиеттери

Сын атооч

• Муундарга бөлүнүшү: а-рык
• Уңгу: -ары-
• Айтылышы ЭФА: /[ɑrˈɯq]/

Даражалары:

• Салыштырма: арыгыраак
• Күчөтмө: аябай арык/аппарык

Семантикалык касиеттери

Мааниси

1. Этсиз, жүдөө, өтө ичке (киши же жаныбар жөнүндө). ◆ Ачтын токтугу бар, арыктын семизи бар (макал).
2. Калып:өтмө Начар, күч-кубаты жок, алсыз. ◆ Арык мал кыштан кыйынчылык менен чыкты.

Синонимдери

1. арыган, жука, тоорая, сөөк-саак, этсиз

Антонимдери

1. семиз, толук, эттүү, жоон

Гиперонимдер

1. келбет, дене түзүлүш

Гипонимдер

1. —

Холонимдер

1. —

Меронимдер

1. —

Тектеш сөздөрү

Жакын тектеш сөздөрү

• Зат атоочтор: арыктык
• Сын атоочтор: арыкчырай, арыган
• Этиштер: арыктоо
• Кемсинтүү: арык-турук, арбайган

Этимологиясы

Фразеологизмдер жана туруктуу сөз айкаштары

• арык-турук
• арбайган арык
• ийне жуткандай арык

Котормолору

Котормолордун тизмеси
Англисчеen: thin (en), lean (en), skinny (en) Орусчаru: худой (ru), тощий (ru) Түркчөtr: zayıf (tr), cılız (tr)

Орусча

арык I
худой тощий;
ачтын токтугу бар арыктын семизи бар погов. голодный может стать сытым а худой - жирным;
арбайган арык худущий кожа да кости;
арык-турук худые и истощённые.
арык II
1. арык;
арык чап- копать арык проводить арык;
аккан арыктан суу агат погов. вода течёт по тому арыку по которому текла; деньги к деньгам;
коо арык большой арык (но не головной; см. алыш I);
кол арык маленький арык (гл. обр. орошающий отдельный индивидуальный участок);
сүрдүгүп туяк тийген жер кол арыктай союлуп фольк. земля где (конь) спотыкался волоча ногу прорезывалась как маленький арык;
ок арык южн. с.-х. выводная борозда (при искусственном орошении);
то же что жөөк;
2. (иногда) река (в географических названиях: Жоон-Арык верховья р. Чу Кум-Арык р. Сары-Джас).